پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله‌العظمی دکتر محمد صادقی تهرانی

مسئله ۷۸۲

حيوان‌‌هاى حلال گوشت به‌‌دو گونه‌‌ى صيد كردن و كشتن يعنى ذبح شرعى كردن خوردنشان حلال مى‌‌شود، حيوانات شكارى آن‌‌هايى هستند كه فراريند چه در اصل فرارى بوده‌‌اند و يا اهلى بوده و سپس فرارى شده باشند و اين حيوانات نيز با شكار كردن و هم با ذبح شرعى كردن حلال مى‌‌شوند، ولى حيوانات اهلى غير فرارى، و يا فرارى كه فعلاً در دسترس شمايند تنها با ذبح كردن حلالند و بس مگر حيوان اهلى كه فرارى و شكارى شده كه طبعا مشمول ادله‌‌ى شكار مى‌‌شود. زيرا «صيد» و شكار به‌‌هر دو معنى شكار كردن و حيوان شكارى است كه شامل هر حيوان فرارى مى‌‌شود، و در هر صورت حيوانى كه امكان و توان كشتنش هست بايد با شرايطش ذبح شرعى شود چه صيد و يا غير صيد، چه فرارى و يا غير فرارى، و صيد كردن با وسايل شكارى از راه دور فقط در انحصار حيوانات شكارى است كه در دسترس نباشند،اما همين هازمانى كه زنده صيد شدند كه مثلاً آهويى را شما زنده گرفتيد و الآن در چنگ شماست تا زمانى كه فرار نكرده است فقط با ذبح شرعى حلال مى‌‌شود ونه با آلات صيد.

مسئله ۷۸۳

اصولاً شكار حيوانات شكارى ـ به‌‌ويژه به‌‌عنوان لهو و بازى ـ حرام است، مگر براى نيازى كه به‌‌گوشتشان هست و يا پوست و ديگر چيزهاى آن‌‌ها كه مورد حاجت واقعى انسان است، و شكار تفريحى بهر صورت حرام است، زيرا بازى كردن با جان حيوانات بدون نياز واقعى مسلما ظلم است چنان‌‌كه قرآن کريماين‌‌گونه صيد را بلوى و ابتلايى خوانده كه در بازيش كلاً حرام است و در حرم يا هنگام احرام نيز مطلقا صيد و شكاركردن حرام است كه اگر اينجا صيد شد خوردنش نيز حرام مى‌‌شود.

مسئله ۷۸۴

آرى حلال نيز در حال احرام حرام است، كه تو خود در هنگام احرام شكار حق شده‌‌اى پس چگونه آفريدگانش را شكار مى‌‌كنى؟ به‌‌استثناى صيد حيوانات دريايى.

مسئله ۷۸۵

شكار يا با سلاح است و يا با هر حيوان درنده‌‌ى شكارى*، سلاحش بايستى برنده باشد چه آهن و چه غير آهن، چه به‌‌حالت عادى برنده باشد و چه به‌‌علت برخورد شديد كه با حيوان دارد گرچه ساچمه يا مانند آن باشد كه اصل در شكار كردن برندگى آلت شكار است چه اين‌‌گونه و چه آن گونه. و هرچه سلاح برنده‌‌تر باشد بهتر است زيرا حيوان كم‌‌تر مورد اذيت قرار مى‌‌گيرد.
و اكنون كه برش با وسايل اتوماتيكى ـ و بدون برش عادى ـ انجام مى‌‌گيرد همان در ذبح و نحر كافى است مانند عمليات ليزرى.
بر اين مبنا شكار حيوان شكارى در صورت امكان عادى ليزرى با شكار معمولى درست نيست، مگر در صورت عسر يا حرج حالى يا مالى.

مسئله ۷۸۶

شكار با حيوان شرطش اين است كه حيوان درنده شكارى تعليم‌‌يافته باشد كه هم‌‌چون ابزارى به‌‌دست معلمش كار شكارش را انجام دهد، چه سگ شكارى و چه باز يا عقاب و يا هر پرنده و يا غير پرنده‌‌ى شكارى كه اعم است از زمينى و هوايى و دريايى، زيرا كلاً مشمول «الجوارح»اند كه استغراقش تمامى حيوانات درنده را شامل است، البته به‌‌شرط «مُكَلِّبين» كه درندگيش تعليم يافته انسانى باشند*. و شرط است كه به‌‌هنگام فرستادن شكار و يا لآاقل به‌‌هنگام شكار كردنش نام خداى تعالى را ياد كند، و اين ياد كردن نام خداى متعال در تمامى شكارها و كشتارهاى حيوانات به‌‌استثناى حيوانات دريايى شرطى اساسى براى حليّت آن‌‌ها است.

مسئله ۷۸۷

«مكلبين» كه اصلش كَلَب و درندگى است، و نه از كلْب كه به‌‌معناى «سگ» است و اين كَلَب خود حالت و صفتى است براى صياد و نه وسيله‌‌ى شكارى صيد تا در انحصار سگ باشد، به‌‌اين معنى كه به‌‌هنگام فرستادن «الجوارح»: درندگان، شما بايد درندگى و كشتن انسان‌‌وارى راقبلاً به‌‌او آموخته باشيد، كه خود ميانگينى از درندگى انسانى و حيوانى است، حيوانيش دريدن يا كشتن و مصرف كردن، و انسانيش كشتن شرعى است، و اين حيوان كه در صورت امكان تنها براى تحويل دادن صيد است به‌‌صياد، مگر در كشتن ضرورى ـ و نه خفه‌‌كردنش ـ و خوردن اندكى به‌‌اندازه‌‌ى ضرورت، شكارى كه ميانگينى از دو درندگى است نقش «مكلبين» انسان‌‌ها را درباره‌‌ى حيوان شكارى براى صياد دارد.

مسئله ۷۸۸

حيوانات حرام گوشت به‌‌استثناى حيوانات نجس العين ـ مانند سگ و خوك ـ با شكار كردن و سر بريدن شرعى پاك مى‌‌شوند گرچه گوشتشان حرام است، و در تمامى كارهايى كه شرطش پاكى است مى‌‌توان به‌‌كار برد مگر در نماز و احرام و كفن.

مسئله ۷۸۹

از شرائط حلال بودن شكار مرده اين است كه در سر رسيدش مرده باشد، كه اگر هنوز هم زنده است بايستى ـ در صورت امكان ـ به‌‌دستور شرعى كشته شود، و يا تتمه‌‌ى جانش به‌‌اين وسيله رها گردد.

مسئله ۷۹۰

از شرائط حلال بودن شكارى كه به‌‌وسيله‌‌ى حيوان شكارى كشته مى‌‌شود اين است كه يا چيزى از آن را نخورد و يا تنها به‌‌اندازه‌‌ى حاجت و ضرورت بخورد، و بالاخره معلوم باشد براى صاحبش شكار كرده و نه براى خودش يا شركتى درين ميان، كه اگر مقدارى از آن را بخورد و عرفا شكارش به‌‌حساب خودش بيايد، و يا به‌‌حساب شركت سهامى ميان خودش و صاحبش باشد، چنان شكارى حلال نيست، ولى اگر مقدارى ناچيز بخورد كه با عنوان نيابت و تبعيت در جريان شكار منافات ندارد حلال است.

مسئله ۷۹۱

كسى كه حيوان شكارى را براى شكار مى‌‌فرستد بايد معتقد به‌‌خداى متعال باشد چه مسلمان و چه غير مسلمان و اگر دو يا چند نفر به‌‌شركت حيوانى شكارى را براى شكار بفرستند كافى است كه يكى از آن‌‌ها شرائط شكار را داشته و انجام دهد و در نتيجه اين شكار با شرايطش حلال است.

محتوای بیشتری برای نمایش وجود ندارد.