مسئله ۵۳۹

مسئله ۵۳۹

اگر فروشنده بداند كه خريدار اين مال حلال را به‌‌مصرف حرام مى‌‌رساند ـ و چه بدتر كه به‌‌همين قصد هم به‌‌او بفروشد ـ نيز باطل است، مانند فروختن انگور به‌‌كسى كه مى‌‌داند براى شراب‌‌سازى آن را خريدارى مى‌‌كند كه اين خود از نمونه‌‌هاى تعاون بر گناه است، و رواياتى هم كه چنان معامله‌‌اى را حلال دانسته برخلاف آيه‌‌ى «وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الإثْمِ وَ الْعُدْوانِ»(سوره‌‌ى مائده، آيه‌‌ى ۲) و ساير آيات حرمت «إثم» است كه «إنَّما حَرَّمَ رَبِّىَ الفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الإثْمَ…»(سوره‌‌ى اعراف، آيه‌‌ى ۳۳) و «إثم» هر كارى است كه انسان را از واجباتش دور و يا در آن‌‌ها سست مى‌‌كند، و يا به‌‌كارى حرام وامى دارد، و شما كه واجب است چنان شخصى را نهى از منكر كنى كه شراب‌‌سازى نكند، پس چگونه مى‌‌توانى وسيله‌‌ى مهم شراب‌‌سازى را كه انگور است در اختيار او گذارى، كه اين عمل هم كمك بر گناه است و هم ترك نهى از منكر، بلكه وسيله‌‌اى محورى براى انجام منكر است و آياتى هم مانند: «مَن يَشْفَعْ شَفاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْها و مَن يَشْفَعْ شَفَاعَةً سَيّئةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْها» (سوره‌‌ى نساء، آيه‌‌ى ۸۵) هر كه ميانجى‌‌گرى خوبى كند بهره‌‌اى از آن را دارد و هر كه ميانجى‌‌گرى بدى كند بخشى از آن را دارد» و اين ميانجى‌‌گرى خير و شر هر دو مقدمه را دربر دارد، و آيا انگورى كه براى شراب‌‌سازى مصرف مى‌‌شود، شما هم مى‌‌دانيد، تا چه رسد كه براى همين منظور آن را مى‌‌فروشيد، اين خود كمك و ميانجى‌‌گرى براى شراب‌‌سازى نيست؟!