مسئله ۵۵۴

مسئله ۵۵۴

جعاله نيز مانند ساير قراردادهاى عاقلانه مشمول «اوفوا بالعقود» مى‌‌باشد، و شرائط عمومى تمامى قراردادها را دارد، و برحسب كريمه‌‌ى «وَ لِمَنْ جاءَ بِهِ حِمْلُ بَعيرٍ»(سوره‌‌ى يوسف، آيه‌‌ى ۷۲) «هركس پيمانه‌‌ى زرين پادشاه را بياورد يك‌‌بار شتر گندم از آن او است» اين خود عقدى است مستقل كه نه بيع است و نه اجاره و نه ساير عقدها، امّا از نظر شرعى همانند آن‌‌ها لازم‌‌الْوفا و ثابت است، مگر اين‌‌كه حق فسخى عاقلانه در كار باشد. كه اگر قبل از شروع كار باشد بدون هيچ شرطى از ناحيه‌‌ى طرفين قابل فسخ است، ولى بعد از شروع به‌‌كار هرگز قابل فسخ نيست و اگر كارگزار مشغول بررسى و عمل‌‌شده باشد، چنان‌‌چه صاحب مال فسخ كند بايد مزدى مناسب به‌‌وى پرداخت كند، و اگر كارگزار فسخ كرد هيچ حقى ندارد، مگر در صورت عذرى كه آن را پيش‌‌بينى نمى‌‌كرده.
و برحسب عموم «أفوا بالعقود» و خصوص «لِمَنْ جاءَ بِهِ حِمْلُ بَعيرٍ» اين قرارداد در صورتى كه درست انجام گردد، لازم‌‌الاجرا است، كه قرارداد كننده بايستى به‌‌قرارى كه گذارده پس از انجام خواسته‌‌اش عمل كند، و طبعا عملى كه مقرر كرده بايستى حلال و براى او و يا طرف مقابل سودمند باشد، و نه حرام يا بى‌‌فايده.