مسئله ۵۷۶

مسئله ۵۷۶

گاهى كه جنس‌‌هاى مورد مبادله مانند يكديگرند ولى اختلاف ارزشى دارند، و يا همانند نيستند و ارزش‌‌هايشان يكى است، در اين ميان آن‌‌چه حرام است زيادى اندازه‌‌ى حجم پيمانه و وزن نيست، بلكه مهم ارزش است*.
مثلاً اگر بيست تخم مرغ بزرگ را با بيست تخم كوچك معاوضه كنيم از آن‌‌جا كه عددى است و پيمانه‌‌اى و وزنى نيست، مى‌‌گويند اين‌‌جا ربا نيست! در صورتى كه پر واضح است كه ربا است.
ولى اگر يك كيلوگرم روغن خالص را با يك‌‌كيلو و چند گرم اضافه‌‌ى دوغ از همان جنس روغن مبادله كنيد مى‌‌گويند آن‌‌كه دوغ زياد گرفته ربا خورده، با آن‌‌كه بهاى يك كيلو روغن صدها برابر يك كيلو و چند گرم دوغ از همان روغن است، و پر روشن است كه در اين ميان مفت‌‌خوار و رباخوار كيست.
و آيا كدام عاقل و يا حتى ديوانه‌‌اى در چنان معامله‌‌اى گيرنده‌‌ى روغن را مغبون و گيرنده‌‌ى دوغ را كلاه‌‌گذار و رباخوار مى‌‌داند، كه چنان چيزى را ما شرعمداران به‌‌شارع مقدس نسبت دهيم؟!!!
ما با دقت در احاديث ربا، بر محور آيات ربا، به‌‌خوبى دريافته‌‌ايم كه ربا تنها مفت‌‌خوارى و زياده از حق گرفتن يا دادن است و ديگر هيچ، چه مورد معامله مكيل يا موزون باشد يا نباشد.