مسئله ۵۷۷

مسئله ۵۷۷

گيرنده‌‌ى ربا برحسب آيات (۲۷۵ تا ۲۷۹) از سوره‌‌ى بقره و آياتى ديگراز قران كريم، به‌‌هيچ‌‌وجه و هرگز مالك آن نمى‌‌شود، و اگر توبه‌‌ى صحيح كرده تنها اگر سرمايه‌‌اش از ربا نبوده مال اوست، و هرچه از ديگران بهره گرفته بايستى به‌‌صاحبانش بپردازد، مگر بهره‌‌هايى كه مصرف كرده و عوضش را هم مالك نيست، كه در اين‌‌گونه موارد به‌‌احترام توبه‌‌اش تنها از مصرف‌‌شده‌‌هايى كه بدلى هم از آن‌‌ها نمانده صرف‌‌نظر شده، بنابراين آن‌‌چه از بهره‌‌ى رَبَوى نزد اوست و يا بستان‌‌كار است در اختصاص‌‌دهندگان ربا است، و تنها اصل سرمايه‌‌اش به‌‌شرط آن‌‌كه از حرام و خصوصا از ربا به‌‌دست نياورده باشد مال اوست، و در رابطه با آن‌‌چه كه به‌‌دست آورده و مصرف كرده و بدلى هم ندارد بخشوده است و بايد استغفار نمايد و درصورت امكان از كسانى كه به‌‌آن‌‌ها مديّون است طلب عفو و بخشش نمايد، ولى اگر فعلاً توبه نكرده تمامى آن‌‌چه را مصرف كرده و اكنون بدلى هم ندارد به‌‌صاحبانش مديون است و بايد فورا پرداخت نمايد. گرچه در صورت تهى‌‌دستى فعليش «فنظرة الى ميسرة» حاكم است كه بايد به‌‌او مهلت داد. و اگر هم بتوانيد به‌‌او ببخشيد چه بهتر كه «و ان تصدقوا خير لكم» چنان‌‌كه در آيه‌‌ى ربا به‌‌تفصيل آمده به‌‌اميد اين‌‌كه شايد ان‌‌شاءاللّه‌‌ توبه كند وگرنه هيچ‌‌گونه مهلتى و نه بخششى در كار نيست كه خود تشجيع بر رباخوارى و كمك به‌‌ظلم است.