مسئله ۶۳۷

مسئله ۶۳۷

در اين ميان ساير ازدواج‌‌ها كه از جمله ازدواج منقطع يا دايم با اهل كتاب است به‌‌نص آيه‌‌ى مائده كه «وَ الُْمحْصَناتُ مِنَ الَّذينَ أتُوا الْكِتابَ»(سوره‌‌ى مائده، آيه‌‌ى ۵) حلال است* و اين ـ برخلاف آن‌‌چه گمان شده ـ در انحصار عقد منقطع با زنان كتابى نيست، زيرا عقد دايم نخستين نمونه‌‌ى نكاح و در نتيجه مورد نص اين عموم و اطلاق است.
و در كل هرگونه زناشويى كه پى‌‌آمدى بد و ناهنجار ندارد حلال، و بلكه احيانا واجب است، زيرا آيه‌‌ى «اولئك يَدْعُوَن الَى النّار»(سوره‌‌ى بقره، آيه‌‌ى ۲۲۱) مانع مهم ازدواج را دعوت نارى و گمراهى جهنمى دانسته.
درست است كه از نظر قاعده‌‌ى كلى ازدواج مرد يا زن مسلمان با زن و مرد مشرك، و نيز ازدواج زن مسلمان با هر كافرى گرچه اهل كتاب باشد برحسب آيات مربوطه حرام است، ولى در صورت عدم خطر دعوت نارى و آتشى حلال، و در مورد امر به‌‌معروف و نهى از منكر واجب است. مثلاً مشرك بودن زن نوح و زن لوط، و مشرك يا ملحد بودن فرعون شوهر آسيه مانع از حليت اين‌‌گونه همسرى‌‌ها نبوده، و قرآن هم كه اين‌‌ها را حرام كرده از باب قاعده‌‌اى استثناپذير بوده، كه در دو صورت ياد شده حلال يا واجب است. ولى ازدواجى ناهمسان ميان زن و مردى مسلمان كه ناهنجار و داراى دعوت و پى‌‌آمدى آتشين باشد. به‌‌نص آيه‌‌ى بقره حرام است. قاعده‌‌ى ايجابى قرآنى در ازدواج ـ افزون بر رضايت طرفين ـ احصان و نگهبانى از انحراف است، چنان‌‌كه در آيه‌‌ى پنجم مائده نسبت به‌‌هر دو همسر شرط شده، «محصنين» درباره‌‌ى مردان و «المحصنات» هم درباره‌‌ى زنان. سپس قاعده‌‌ى سلبيش «اولئك يدعون الى النار» است و ديگر هيچ.