مسئله ۶۸۵

مسئله ۶۸۵

هر شرطى كه برخلاف كتاب اللّه‌‌ يا سنت رسول‌‌اللّه‌‌ صلى‌‌الله‌‌عليه‌‌و‌‌آله‌‌وسلم باشد حرام و احيانا عقد را باطل مى‌‌كند، مثلاً اگر زن با مرد شرط كند كه زن ديگرى را نگيرد كه اگر گرفت كلاً رضايت به‌‌اين عقد ندارد، و يا وكيل باشد در طلاق، اين عقداز ابتدا باطل است، زيرا چنان شرطى مرد را بر ترك كارى كه شرعا جايز است الزام ميكند كه به‌‌اصطلاح تحريم حلال است، ولى شرط‌‌هايى كه برخلاف شرع نيست پذيرفته است مانند شرط مسكن و مانندش در حد توان و امكان، كه مرد حق سرپيچى از اين‌‌گونه شرط‌‌ها را در حد امكان ندارد و در صورت تخلف، زن حق طلاق را دارد، و اگر اصل رضايتش در عقد، مشروط به‌‌شرطى حلال است اگر تخلف شود زن حق دارد عقد را فسخ كند و اين‌‌جا نيازى به‌‌طلاق هم نيست. ولى چنان‌‌كه اين شرط حلال ضمنى باشد و نه اصلى در صورت تخلف مرد ـ با توان انجامش ـ زن حق طلاق دارد و نسبت به‌‌شرط‌‌هاى مرد هم همين‌‌گونه است، مگر اين‌‌كه بدون شرطى حرام اصولاً راضى به‌‌اين ازدواج نباشد، كه عقدش تنها برمبناى عدم رضايت از آغاز باطل است. مانند آن‌‌كه زنى بگويد به‌‌شرط اين‌‌كه تو فلان‌‌كس را به‌‌قتل برسانى من با تو ازدواج مى‌‌كنم و يا به‌‌شرط اين‌‌كه من بى‌‌حجاب باشم با تو ازدواج مى‌‌كنم يا شرائط حرام ديگر، به‌‌طورى‌‌كه بدون تحقق اين شرائط هرگز راضى به‌‌ازدواج نباشد هم شرط و هم عقد از اول باطل است، و شرط اصلى حلال نيز چنانست كه در صورت تركش عقد بخودى خود باطل است زيرا در اين صورت اصلاً رضايت زن در كار نيست.