مسئله ۷۳۸

مسئله ۷۳۸

«يَوصِيكُمُ اللّه‌‌ فى أوْلادِكُمْ»(سوره‌‌ى نساء، آيه‌‌ى ۱۱) در اختصاص ميراث پس از مرگ نيست، بلكه جريان پس از مرگ در حاشيه‌‌ى اين وصيت قرار دارد، زيرا شخص مرده تكليف و مسئوليتى ندارد كه نسبت به‌‌پس از مرگش راجع به‌‌فرزندان و كسانش سفارش شود، و «كُمْ» خطابى به‌‌زندگان است و نه مردگان كه مردگان نه تكليفى دارند، و نه مى‌‌توانند نفى و اثباتى نسبت به‌‌اموالشان بكنند، روى اين اصل «يوصيكم» وصيتى ربانى است نسبت به‌‌پيش از مرگ و به‌‌دنبالش پس از مرگ هم اين وصيت استمرار دارد كه وارثان بايد آن را رعايت كنند، و روى اين اصل اين خود قاعده‌‌اى است عمومى كه اصولاً اولاد نسبت به‌‌اموال پدر و مادر سهم «لِلذَّكَرِ مَثْلُ حَظِّ الاُنْثَيْينِ» را دارند، و والدين حق ندارند در زندگى خودشان هم برخلاف اين قاعده عمل كنند، مگر در موارد استثنايى كه مقتضاى حكمت و عدالت احيانا برابرى پسر و دختر و يا برترى دختر باشد بر پسر در جهيزيه‌‌ها و ساير هديه‌‌هاى پدر و مادر كه اين هم در حد امكان از ثلث مال است.
بنابراين چنان‌‌كه سهم‌‌الارث فرزندانتان «لِلذَّكَرِ مَثْلُ حَظِّ الاُنْثَيْينِ» مى‌‌باشد، اگر هم حفره‌‌ها و كمبودهايى نسبت به‌‌پسر و دخترى پيش آيد، چنان‌‌كه ثلث مالتان براى جبران اين كمبودها نسبت به‌‌پس از مرگ مقرر شده، همين ثلث و يا بيشتر براى زمان زندگيتان هم مقرر است، و بالاخره يك سوم مال براى جبران كمبودهاى خودتان و فرزندانتان و ديگران چه پيش از مرگ و چه پس از مرگتان كافى است.