مسئله ۸۱

مسئله ۸۱

در شستن صورت و دست‌‌ها ترتيب خاصى شرط نيست كه «فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ» شستن صورت را به‌‌هر وجهى كه خواستى واجب كرده، و اختلاف روايات در اين‌‌كه نخست بايد از بالاى صورت آغاز كرد يا نه، نقشى در برابر نقش مطلقِ آيه ندارد كه تنها شستن صورت را به‌‌هر صورتى كه انجام شود واجب دانسته، و با توجه به‌‌اطلاق آيه كيفيت خاصى در شستن صورت لازم نيست، و اگر دسته‌‌ى دوم از روايات كه شستن از بالاى صورت را ياد كرده دلالتى بر وجوب كند چون برخلاف آيه و روايات بسيارى است كه وضوى رسول‌‌اللّه‌‌ صلى‌‌الله‌‌عليه‌‌و‌‌آله را گزارش داده و چنان كيفيتى را هم بيان نكرده مطرود است و قابل قبول نيست. روى اين اصل اسلوب خاصى در شستن صورت نخواهيم داشت، به‌‌جز اين‌‌كه «صورت‌‌هاى خود را بشوييد» ـ چه ارتماسى كه يك جا بر آن آب بريزى ـ و يا زير آب ببرى، و چه ترتيبى كه نخست از بالا يا پايين و يا از وسط و يا هر شكل ديگر، ولى شستن از بالا معمول عرفى است و مسلما بهتر است، البته نه با دقت‌‌هاى هندسى كه احيانا به‌‌عنوان تكليف در رساله‌‌ها ياد شده است، و اصولاً اين دقت‌‌هاى به‌‌نام احتياط برخلاف احتياط بوده و روح عبادت را محو و انسان را شش دانگ محو چهره‌‌ى ظاهرى عبادت مى‌‌كند.