مسئله ۸۵۹

مسئله ۸۵۹

برحسب آيه‌‌ى كريمه‌‌ى «وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أمَّةٌ يَدْعُونَ إلى الْخَيْرِ وَ يَأمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ» (سوره‌‌ى آل عمران، آيه‌‌ى ۱۰۴) تا هنگامى كه شخص تارك واجب و مرتكب حرام، وجوب و حرمت را نشناسد، و يا قانع به‌‌وجوب و حرمت آن‌‌ها نشده باشد، زمينه‌‌اى براى امر به‌‌معروف و نهى از منكر نيست، زيرا برحسب ترتيب ياد شده در اين آيه نخست «يَدْعونَ إلَى الْخَيْرِ» است كه‌‌خير شامل علم و عقيده و عمل مى‌‌باشد، و سپس «يأمرونَ بِالْمعروفِ وَ يَنْهونَ عَنِ الْمُنكرِ» كه در صورت سرپيچى از انجام واجبى كه مى‌‌داند و به‌‌آن معتقد شده، و يا ترك حرامى كه مى‌‌داند و به‌‌آن معتقد شده، بايستى مورد امر و نهى قرار گيرد كه‌‌اين امر و نهى داراى مراتب سه‌‌گانه‌‌ى قلبى، لفظى و عملى است، كه نخست در قلبش با فعل واجب و ترك حرام هم‌‌آهنگ باشد و سپس با عباراتى روشن و ملايم امر و نهى كند و اگر لفظ بى‌‌اثر ماند او را در زاويه‌‌اى تنها گذارده و با او ترك معاشرت نمايد، و در آخر كار، امر و نهى عملى است كه با قهر كردن، تهديد كردن، شماتت شايسته كردن و در پايان پس از طى همه مراحل و با توجه به‌‌شرائط ديگرى با زدن و مانند آن امر و نهى كند و اين خود مرتبه‌‌ى سومِ امر و نهى مى‌‌باشد كه بخش عملى است.