مسئله ۸۶۹

مسئله ۸۶۹

قاعده‌‌ى هميشگى و همگانى دروغ در هر چهار چهره‌‌اش، و دو گونه‌‌ى اخبار و انشاءش حرام و ناهنجارى است، مگر در مواردى كه در كتاب يا سنت مستثنى شده، و يا براساس دلالتى روشن از كتاب و سنت برخوردى با مهم‌‌تر از دروغ كند كه اين دروغ واجب است، و يا با مهمى ديگر كه هم‌‌آهنگ او است كه اين دروغ نه واجب است و نه حرام، كه اگر شما به‌‌اضطرارى ناخواسته دچار يكى از چند نوع دروغ همسان شدى هر يك از آن‌‌ها براى شما حلال است و نه همه‌‌ى آن‌‌ها، و اگر دچار دروغى براى حفظ جان يا مال يا عرض يا ناموس و يا هر چيز مهم‌‌تر از حرمت دروغ شدى، در اين‌‌گونه موارد كه شايسته و صلاح باشد، چنان دروغى چون مصلحتش بيشتر است يا حرام نيست و يا واجب است، چنان‌‌كه در زمينه‌‌ى تقيّه نيز چنان است، البته با رعايت اهم در برابر مهم، كه دروغ گفتن از راست گفتن خطر و ضررش كم‌‌تر باشد*. و در موارد حفظ اهم چنان كه دروغ گفتن واجب است راست گفتن هم حرام است، و اين خود از مهم‌‌ترين زمينه‌‌هاى توريه در حد امكان است.