جلسه ۱۲۷: رسالت (علت وحی نشدن رسالت بر تک تک مکلفین)

جلسه ۱۲۷: رسالت (علت وحی نشدن رسالت بر تک تک مکلفین)

 

لطفا جهت جستجوی سریع در متن، از ابزار زیر استفاده کنید.

حجت‌های خداوند بر بندگان

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ عَلَی آلِهِ الطَّاهِرِینَ».

 یک بحث اصلی است راجع به اصل وجوب رسالت و بعد هم بحث‌های فرعی است که به ترتیب مورد گفتگو قرار می‌گیرد. در بحث اصلی باز مطالبی هست, آیا این ادله ثلاث که عرض کردیم که معرفةالله برای بالغ و مکلف موجب این است که بداند چگونه باید او را عبادت کرد، چه در بُعد چگونگی و چه در بُعد تنظیم امور دنیا و چه در بُعد تنظیم امور آخرت این کافی است یا نه. «احیاناً یقال کما فی روایات عدة أن العقل حجة باطنة و لأن العقل حجة باطنة و دلیل العقل کافی فی فرض الرسالات الربانیة و علی المکلفین أن یتحسّسوا عن الرسالات الربانیة و الجواب اولاً و ثانیاً، اولاً: أن العقلیة و الفطرة الانسانیة صحیح أنهما حجتان و لکنهما حجتان مستورتان قبل التذکیر، لابد من التذکیر. لولا تذکیرٌ ربانیٌ یسوّی احکام الفطرة و العقلیة الانسانیة لم تثبت الحجة الفعلیة، الحجة حجتان: حجة شأنیة و حجة فعلیة. احکام الفطرة و العقلیة الانسانیة هی احکام شأنیة لأنهما حجتان شأنیتان و لابد لها بین الحجتین من تبلورات بتذکیرات الرسالات المقدسة الالهیة».

صرف اینکه عقل چنین و فطرت چنین، این را ما می‌گوییم، ولی آن کسی که در جوّ شرک و بت‌پرستی و کفر و فساد و الحاد زندگی کرده، این حرف‌ها را نمی‌گوید، برای اینکه فطرت و عقل مستور است. «انارة العقل مکسوفٌ بطوع الهوی» این حجت است، اما حجت شأنی است. یعنی اگر رسالت قاطعه الهیه به برهان ربانی آمد، این عقل را حرکت می‌دهد، فطرت را حرکت می‌دهد، عقل و فطرت، عقلی که متبنّی فطرت است، از فطرت اخذ می‌کند، این اخذ را هم می‌کند که بله، این رسالت الهیه است و واجب القبول است. «و کما یقول ربنا سبحانه و تعالی «لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ»[۱] قبل الرسل مو حجة، قبل الرسل الفطر موجودة العقول موجودة ولکن لیست حجة بالغة، حجة ثابتة، حجة بیّنة، حجة نائمة لابد من عقاب، لابد من تذکیر، حجة ساعیة، مادة الحجة موجودة ولکن مدّی الحجة بحاجة الی مدّی ربانیٍّ بالوحی الرسالی للفروع الاسلامی الشرعیة هذا الحجج حجج صعودیة لا تکفی بوحدتها، لما بیّنا من الدلیل العقلی و بقوله تعالی: «لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ» مو بعد العقول، لا بعد الفطر، لا، بعد الرسل. هنا ثلاث رسالات، رسالة فطریة کاملة، رسالة عقلیة کاملة، رسالة شرعیة خارجة، ما لم تکن الرسالة الشرعیة الربانیة و ما لم تصل لم تتم الحجة و لم تطم الحجة، لا بالتاء، لا بالطاء. الحجة لیست تامة، حتی تقوم طامة و هذه حجة صعودیة لا تبقی و لمّا یقول الامام المعصوم (ع) «إِنَّ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حُجَّتَيْنِ حُجَّةً ظَاهِرَةً وَ حُجَّةً بَاطِنَةًِ»[۲] تعنی من الحجة باطنة الحجة الباطنة التی تظهر عند الحجة الظاهرة، الحجة الظاهرة تذکّر الحجة الباطنة و یحتج علی الحجة الباطنة العقلیة الفطریة بعد الحجة الظاهرة تذکیراً بعد ما ایقظته الحجة الظاهرة، بعد ما وصلته الحجة الظاهرة و ایقظته الحجة الظاهرة و کانت الحجة الظاهرة بلاغاً مبیناً لا خفاء و لا ستر علیه، عند ذلک تتم الحجة ولکن قبل وصول الحجة البالغة الظاهرة الربانیة «لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ» نعم، الحجة الباطنیة العقل لماذا یقول امام علی العقل؟ لانّ العقل متبنی الفطرة، لان الفطرة قبل نضوج العقل لیست حجة لا شأنیاً و لا فعلیاً» «لا شأنیاً» به همین معناست «اذا وصلت الحجة الشرعیة الی طفل له ثنتین هذه لیست حجته لا شأنیا و لا فعلیاً، شأنیة بعیدة نعم، الفطرة الانسانیة لا حجة شأنیة بعیدة، ببُعدین اثنین: البُعد الاول حتی ینضج عقله الحجة أقرب شأناً و ثانی شیء الحجة الشرعیة الربانیة التی تذکر و تیقظ فالحجة الباطنة العقل الناضج العقل البالغ اذا انضمت الی الحجة الظاهرة، کذلک الحجة الظاهرة حجة فعلیة اذا انضمت الی الحجة الباطنة […] اذا لیست حجة باطنیة عقلیة هذا المجنون، حجة ظاهرة ما تفید، اذا الحجة الباطنیة موجود العقل الناضج و الحجة الظاهریة مو موجود، ما تفید، ولکن اذا انضمت الحجتان تفید، الحجة الأولانیة حجة الفطریة الخلقیة العقلیة الناضجة موجود و هذه الحجة الباطنیة العقلیة الموجودة محطةٌ و منزل و مهبط لنزول الحجة الظاهریة حتی تذکر، حتی تیقظ و هنا تمت الحجة البالغة الربانیة».

– [سؤال]

– خود این یک سؤال است، باید بحث کنیم.

– [سؤال]

– خیر، تمام نیست. آن مطلب دیگری است، در کل شریعت بحث می‌کنیم. همه این‌ها سؤالات است، ما الآن در نقطه اولی بحث می‌کنیم.

– [سؤال]

– نه، «رُسُلاً مُبَشِّرينَ وَ مُنْذِرينَ لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ» «رُسُلاً مُبَشِّرينَ وَ مُنْذِرينَ» چه کسانی هستند؟

– خود عقل.

– نه، آیه این است: «رُسُلاً مُبَشِّرينَ وَ مُنْذِرينَ لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ» عقلاً و نقلاً حجت باطنه کافی نیست. «لا تکفی الحجة الباطنة دون الظاهرة و لا الظاهرة دون الباطنة و لابد من تضمیم الحجة الباطنة بالظاهرة انما تقبل الحجة الظاهرة بالحجة الباطنة و انما تنزل الحجة الظاهرة فی منزل الحجة الباطنة» اگر عقل باشد باید از این مهمان که حجت ظاهره است پذیرایی بکند. «فهاتان حجتان المتلاحقتان المتلازمتان مع بعض من بعض. لو لم تکن حجة ظاهرة و لا باطنة فلا حجة الا لجة، لو لم تکن حجة ظاهرة باطنة موجود ما فی حجة الا ضغیر و بالعکس کذلک. هنا زوایا ثلاثة بالسنبة للحجة علی المکلفین کما بیّنا، انما زاویة واحدة هی زوایة قاعدة التی تثبت فی الحجة، حجة باطنة موجود: عقل، لا مجنون و لا کذا و حجة ظاهرة واصلة، اذا لم تکن واصلة و لا تخمن أنها تصل و لا تخمن أنها موجودة، أنت لست مکلف، هذه حجة صعودیة و اما الحجة النزولیة: الحجة النزولیة عبارة عن رسالات الله کتابات الله، رسل الله سبحانه و تعالی بما زوّدوا من آیات بینات ربانیة تثبت، ماذا تثبت؟ تثبت ان الله موجود، رسالات الله موجود، معاد الله موجود، بما ذلک من خصوصیات، بما ذلک من لوازم و نتائج و لذلک القرآن الکریم یبیّن فی آیات عدة کما بیّنا شطرات و شطرات منها فی خلال المواضیع أنه القرآن هو بنفسه دلیل علی ربانیة نزوله، القرآن هو بنفسه دلیل علی أنه لیس من المخلوق، ربانیة نزوله من ربٍّ واحد فی رسالات ربانیة و فی معاد بعد الموت و فی الحساب و الجزاء، هذه حجة ظاهرة بالغة تبلّغ امرین الامر الاول تبلّغ الحق الی العقول و الفطر، الامر الاول، ثانی شیء تبلّغ تذکیراً طبعاً القرآن ذکر تورات ذکر کتابات النبیین ذکر رسالات ذکر، لماذا ذکر؟ تذکّرنا بما فی فطرنا، خامدة خاملة شأنیة، تعدنا بما فی فطرنا هذه المرحلة الاولی و المرحلة الثانیة تثبت أنها لیست من الخلق، تثبت الخالق و القرآن یثبت وجود ربنا، توحید ربنا، رسالات ربنا، معاد ربنا، کل الربوبیات الشرعیة تثبت بأدلة عقلیة قطعیة لا مردّ لها و لا محید عنها بنفس القرآن الکریم، أنا اذکر أنه قبل الحوالی من ثلاثة خمسة و ثلاثین سنة فی الجامعة الایرانیة زمن الشاه علیه لعنة الله دعیت من قبل التلامذة من قبل المحصلین حتی القی محاضرة من کنت […] قلت محاضرتی العلم علی ضوء القرآن، بعض اخواننا الشهداء (ره) من الکبار من العلماء الکبار […] لهم محاضرات، القیت محاضرة علی ضوء العلم علی ضوء القرآن، بس آیة واحدة اربعة […] «وَ مِنْ كُلِّ شَيْ‏ءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ * فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذيرٌ مُبينٌ»[۳] مین یحتمل؟ من یخمن أن هذه الآیة من الادلة القطعیة القطعیة حتی علی ضوء العلوم الاصلیة علی وجود الله، مین یخمن؟ بحثنا و بحثنا «وَ مِنْ كُلِّ شَيْ‏ءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ» بحثنا حول العلوم الفیزیائیة و الشیمیائیة و الکذا و الکذا بما قلنا أن العلم یؤیّد الدلیل البارق الشارق القوی فی هذه الآیة المبارکة علی وجود الله أمام المادّیین، کم واحد بعد المحاولة الاولی قال شیخنا أنت حاصل دکتری الفیزیاء؟ قلت لا، شیمیاء؟ لا، کذا؟ لا، انما دکتری رسمیة ظاهریة لعلوم الاسلامیة، فالعلوم الاسلامیة التی کان تدرس ما کان تبحث عن المعارف القرآنیة ابداً، انما هذا دکتری ربانی، بحثنا حول الآیات القدسیات القرآنیة و حصلنا علی ما نبّه به سبحانه و تعالی أن القرآن دلیل علی کل شیء»

آفتاب آمد دلیل آفتاب           گر دلیلت باید از وی رو متاب

«آیة واحدة قرآنیة تدل دلالة قطعیة ما فی فیلسوف و لا عارف و لا منطقی و لا شرعی و لا کذا و لا کذا، یعقل هذه الاثباتیة اللامع البیّن القرآنیة «مِنْ كُلِّ شَيْ‏ءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ» راجعوا بتفسیر القرآن. بحثنا حوله، نرجع، فالحجج النزولیة من ربنا سبحانه و تعالی یرسل حججاً لمّا وصلتنی هذه الحجة اعرف بنفس الحجة أنها لیست خِلقیة أنها لیست مخلوقیة تثبت الرب، مثلاً الانسان إمّا هو منکر لله تعالی أو مشرکٌ بالله تعالی، أو کافر بالشرعة الفعلیة، علی أی حال، أیاً کان ملحد، مشرک، یهودی، یصرانی، أیاً کان هذا الانسان لمّا یسمع آیة و آیات قرآنیة لا بحساب أنه قرآنیة، لما یسمع هذا الکلمات البارقة التی تدل علی أنها ربانیة الصدور نقطة اولی تثبت أنّ رب الموجود أمام الناکرین المنکرین ذات الله، الله موجود. ثم واحد، ثم له رسالة، ثم هذه رسالته و هذه الرسالة الاخیرة، ثم کل الشرعیات الربانیة بصورة اصلیة بصورة قطعیة تثبت بنفس القرآن، جماعة من المجاهیل یخیّل الیهم أن القرآن کتاب نقل، لابد أن نتفلسف فی الفلسفات الارسطاطالیسیة فی فلسفات منظومة الحکمة أو کذا أو کذا و هل لهم یعقلون أن الله تعالی أعرف منهم بنفسه و الله تعالی أقدم باثبات نفسه، نحن لا نحتاج إلی أیّ عالم و الی أیّ عاقل و الی أیّ مفکّر الّا الی کتاب ربنا الذی انزل بعلم الله تعالی و الله تعالی قال ما اراد أن یقول بما امکن مصلحیاً ربانیاً أن یقول الی یوم الدین قالوا فی القرآن و لکن نحن مخبلون، متخیّلون. حجة نزولیة، الرسل بأنفسهم انفس الرسل، مو کتاباتهم، لا، الرسل بانفسهم، الرسل بمعجزاتهم، الرسل بکتاباتهم، اخیرة مثل القرآن طبعاً، الکتاب الرسالیة الوحی […] علی أنها نازلٌ من عند الله تعالی، هذا بیّن فی القرآن ولکن فی البند الاول و البند الثانی الرسل بأنفسهم بحکایاتهم بکلامهم بعشرتهم تدلون علی أنهم مربّون من قبل غیر البشریة غیر العلم، غیر الکذا، «إِنْ نَحْنُ إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلى‏ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ»[۴] فی سورة یس: «إِذْ أَرْسَلْنا إِلَيْهِمُ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوهُما فَعَزَّزْنا بِثالِثٍ فَقالُوا إِنَّا إِلَيْكُمْ مُرْسَلُونَ * قالُوا ما أَنْتُمْ إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُنا وَ ما أَنْزَلَ الرَّحْمنُ مِنْ شَيْ‏ءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلاَّ تَكْذِبُونَ»[۵] ما کان دلیلهم؟ «قالُوا رَبُّنا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ»[۶] هذا دلیل أو ادعاء؟ اذا ادعاء، ادعاء جاهل، ادعاء خالی، ادعاء خاول، مثل فلان یدع الاجتهاد، یقول استاذی البروجردی یعلم أننی کذا، هو مات، خلاص أو اذا موجود أنه لا تصل […] «قالُوا رَبُّنا يَعْلَمُ» لم یقل الهنا، یم یقل مرسلنا، لم یقل باعثنا، «قالُوا رَبُّنا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ» هذا دلیل، فی التفاسیر ما ذکروا حیث دلیل، هذه نفس دلیل، کیف؟ «قالُوا رَبُّنا» یعنی الربوبیة الربانیة الوحیدة الظاهرة اللامحة اللامعة فینا، فی کلامنا، فی قالنا، فی حالنا، فی اعمالنا دلیل علی أننا مرسلون من عند هذا الاله. تلمیذ فلان بعلومه، بمادة علمه، بکیفیة علمه یدل علی أنه تلمیذ فلان، فلان یقول أنا تلمیذ السید البروجردی، لمّا نتحدث معه […] ما هکذا کانت دراسات عند سید البروجردی، السید البروجردی بیّن ما بیّن و جعل هندسة التعلیم کیفیة و مادّة و ما إلی ذلک فی هذا الانسان، اذا هذا الانسان صحیح تلمذ عند سید البروجردی فنفس کلامه و نفس کتاباته و براهینه دلیل علی أنه تلمیذه، لا یحتاج الی امضاء و توقیع و اجازة و کذا، هذه افضل اجازة. الشمس تشرق، هل إن الاذعان باشراقیة الشمس یحتاج الی أنه الشموس الاخری تکتب أن هذا الشمس تشرق؟ لا، نفس الشمس باشراقتها لمن له بصر دلیل علی أنها اشرقت. الانبیاء بانفسهم بکلماتهم بحالاتهم بقالاتهم یدلون علی أنهم مرسلون لا من عند بشر، من هو البشر الذی یبعث هذا الانسان، الانسان الذی هو بشر جسمیاً «إِنْ نَحْنُ إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلى‏ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ» «إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى‏ إِلَيَّ»[۷] فاذاً هذه حجة نزولیة تنزل من عند الله، الرسول، المعجزات الآیات التی تظهر بید الرسول، ثم الوحی الربانی فی هذا المثلث رسل الله سبحانه و تعالی یدل بواسطتهم أنه موجود أنّ علی المکلفین أن یلتزموا بتکالیف ربانیة التی تبیّنها الرسل فی کتاباتهم (ع). هذه حجة نزولیة، فاذا انضمت الحجتان، الحجة الصعودیة منزل مهبط و الحجة النزولیة نازل هابط، مو هابط أن خابط، نازل، تنزل من عند ربنا سبحانه و تعالی آیات بینات تدل ربوبیة نزولها علی العقول الناضجة، علی البالغین و اما اذا انا بالغ و ما نزلت حجة ربی، لیس علیّ حجة، اذا نزلت حجة ربی و لا تصل یدی الیه یقولون و یغولون فی ما یقولون أن القرآن الذی نزل علی رسول الهدی (ص) عند ولی الامر، هذا القرآن یقولون کذا و کذا و کذا، نقول فاذاً لیست لله حجة علینا، أن ولی الامر حجة، کما یقال لک میلیون تومان عند فلان ولکن لم تصل یدک الی فلان حتی تموت؟ لا، أنا ما عندی […] بل اذا لا عرف هذا احسن […] الله تعالی نزّل القرآن علی قلب رسول الهدی (ص) و جماعة من الاخباریین أو غیرهم أو غیرهم یقولون قرآن محرّف فی زیادة فی نقیصة، فی کذا فی کذا، الاصل الاخبار، الاصل غیر الاخبار و یقال «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ»[۸] مین؟ یقولون عند ولی الامر، «بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ»[۹] ربنا یقول «إِنَّ الَّذينَ يَكْتُمُونَ ما أَنْزَلْنا مِنَ الْبَيِّناتِ وَ الْهُدى‏ مِنْ بَعْدِ ما بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتابِ أُولئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَ يَلْعَنُهُمُ اللاَّعِنُونَ»[۱۰] من الملعونین أنتم الذین تقولون قرآن مکتوم عن المکلفین، بس عند صاحب الامر، عند الائمة، هذه کتمان. الحق کله فی القرآن موجود و أنتم تسترون الحق و تقولون هذا القرآن عند ولی الامر. فاذاً هنا حجتان: حجة نازلة هی مهبط، حجة صعودیة هی مهبط العقل و الفطرة و حجة صعودیة. حجة صعودیة من العقل و الفطرة و حجة نزولیة من الله سبحانه و تعالی و کلتاهما حجتان لما التقط هذا الحجة عندنا و الحجة الربانیة ثبتت حجة ربنا علینا. بحث آخر»

– قرآن برای یادآوری آمده که یادآوری کند و عقل این‌ها را بیدار کند، مادامی که عقل بیدار نشود، از کجا پیامبر و قرآن را درک می‌کند؟

– بیدار می‌کند. من که عقل دارم و خواب است، قرآن می‌آید من را به هوش می‌آورد، عقل را بیدار می‌کند، عقل که بیدار شد، بعد قرآن را قبول می‌کند. کجای این دور است؟

– [سؤال]

– آن بحث دیگری شد. رسول آمده، این رسول آیات را روی منبر یا هر جای دیگری می‌خواند، مشرکین یا غیرمشرکین ایستادند، می‌گوید: گوش بدهید، آن‌ها گوش می‌دهند، وقتی گوش دادند حجت باطنه و حجت ظاهره با هم تؤام می‌شود، باید ایمان بیاورند. اگر ایمان نیاورند از چند جهت است: یا حجت بالغه نیست که دروغ است، یا نگفته که گفته یا این‌ها مکذب هستند. مکذبین به آیات الله، یا مکذب به آیات الله هستند و می‌خواهند به دنبال هوسات و شهوات خودشان بروند.

– [سؤال]

– این ضرورت یک بُعد شأنی است و یک بُعد فعلی. بُعد شأنی موجود است و بُعد فعلی این است که بیاید، تذکر بدهد و او را بیدار کند. تا خواب است نمی‌بیند، وقتی او را بیدار کرد، می‌بیند. اما اگر کور را بیدار کنند، فایده‌ای ندارد. اگر کور خواب باشد و او را بیدار کنند…

– [سؤال]

– شما به جای دیگری می‌روید، ما می‌گوییم وقتی رسید.

– [سؤال]

– این بحث دیگری است.

– مثلاً […] گفته بود من در خانه کسی زندگی کردم که هرگز نام خدا در آنجا برده نشد.

– ما همان‌جا را بحث می‌کنیم، یکی از بحث‌ها همین است که آیا باید این رسالت فقط بیاید، ولو نرسد؟ ما این را قبول نداریم، رسالت باید برسد، منتها رساندن رسالت ابعادی دارد که باید بحث کنیم. ما الآن در ابتدای بحث هستیم.

– [سؤال]

– این بایدِ شما نبایدِ بعضی است، این باید بعداً بحث بشود. «النقطة الاخری أنه قد تتسائل شریعة الوحی رسل الله کتب الله تتسائل و التسائل من الله طبعاً الذین یقرّون أن الله تعالی موجود و یقال لهم أن الله تعالی بعث رسل و بعث کتب و بعثة الرسل و انزال الکتب واقعیة واصلة بالغة الی المکلفین مع ذلک مکلف قد یتسائل، سؤال اول: ربنا اراد بوحیه الربانی أن یحیینا طبعاً لماذا ما أوحی الی کل واحدٍ واحد من المکلفین، سؤال: لماذا؟ مثلاً انسان عندها اموال، یرید یقسّم بیناتکم، لماذا یدفع لفلان حتی یخفی ان هذا المال عند فلان؟ حتی أنا و انت و انت نقول لیس مال عند فلان، نحن الفقراء أو لا؟ […] أنا کذا، هو کذا، هو کذا، هذه موانع. حیث سؤال الاول، کتب ربکم علی نفسه الرحمة بیّن لماذا لم یوضع هذه الرحمة بیناتها بیناتنا لکل واحدة فی نفسه أن یوحی الیّ، الی کذا، الی محمد، الی ابی جهل، الی ابی لهب، الی کذا و کذا، یوحی الی کل، لماذا؟ هذا سؤال، سؤال اول. سؤال ثانی: لماذا بعث انبیاء؟ نبی واحد کافی، لماذا بعث انبیاء حتی ینبعث جماعة ینکرون، جماعة یصدقون، نبی واحد و البقیة من دعاة هذا النبی، نبی واحد. ثالث: و بعد ما بعث الانبیاء لماذا قرّر شرائع عدة، هل الله تعالی له شرائع عدّة؟ ادیان متعددة؟ افکار مختلفة؟ آراء مختلفة؟ لماذا بعث خمسة رسل بادیان خمسة لاولی العزم من الرسل، نوح و ابراهیم و موسی و عیسی و محمد، حتی یتنازع فی ما بینتاهم. المسملون ینازعون النصاری و النصاری الیهود و الیهود کذا، هذا التنازع لماذا؟ لبعض رسالات عدّة، مو رسل عدّة، رسالات، شرائع عدّة، ما هو سبق فی شرائع عدّة. هذه سؤالات و سؤالات اصلیة و فرعیة».

– [سؤال]

– بعد بحث می‌کنیم. «السؤال الاول: لماذا لم یوحی ربنا سبحانه و تعالی الی کل انسانٍ انسانٍ انسان؟ الجواب من جهات عدة، الجهة الاولی: الوحی الرسالی نازل لابدّ له من منزل صالح».

باران که در لطافت طبعش خلاف نیست                 در باغ لاله روید و در شوره‌زار خس

«مطر ینزل ولکن اذا ینزل علی تراب طیب بذور طیبة تولد صالحاً ولکن اذا نزل علی […] نزل علی اشیاء عفنة نتنة قذرة خبیثة تظهر الخباثة، مثال هذا طبعاً. وحی الله تعالی نورٌ من الله تعالی، نور خالص غیر کالس و غیر فالس و غیر خلیص و غیر کذا، نور خالص و هذا النور انما یصح ان ینزل علی قلبٍ هو نور، قلب نیّر، اذا کان قلباً مظلماً او قلباً مکذباً مثل الهؤلاء الذین کانوا یرون بأم أعینهم بأم عقولهم أن رسول الهدی (ص) جاء بشرعة ربانیة بالغة مائة بالمائة ولکن ابوجهل ینکر، ابولهب ینکر، اذا نزل هذا الوحی فی قلب ابی‌ جهل و قلب ابی ‌لهب طبعاً ینکر و یکذب، انکاره انکر و تکذیبه اکذب. اذا کان هنا اختیار، نقول هذا السؤال ینشق علی شقین، شقّ الاول: لماذا ما نزل الوحی علی کل قلبٍ قلبٍ قلب […] المکلفین نقول هذه بماذا، إما ینزل الوحی حتی یسیّرهم و یجبرهم و یخترهم لقبول «وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَميعاً»[۱۱] «لَهَدَى النَّاسَ جَميعاً»[۱۲] دنیا دار الاختیار و الاختبار و الامتحان و الابتلاء و ما الی ذلک، حسب الامتحانات المختلفة و اختیارات المختلفة یرتقی جماعة ینجحون و یسقطون جماعة یذبلون، لهذه الربانیة الصالحة التی تقتضی هذه الرسالات الربانیة التی ممتحنة و مبتلیة فاذاً اجبار […] اختیار، اذا ینزّل ربنا و یوحی ربنا وحیه الی کل واحدٍ واحدٍ واحد إما بشرعة واحدة أو شرائع عدّة، نبحث فی بحث الاول، اذا انزل الوحی اوحی الی کل واحدٍ واحدٍ واحد الذی یکذّب و الذی یؤمن بمراتب الایمان و درکات الکفر، هذه غلط من نواحی عدة الناحیة الاولی و الأولی عبارة أنه اذا نزل وحی علی قلب انسان یرید یکفر، یکفر، اذا نزل علی قلبه یکفر و اذا نزل علی نفسه یکفر و هذه اهانة اکثر، مثل الانسان الذی له فلوس عندک، اذا یصلح أن تعطی فلوس، تعطی، اذا لا یصلح لا و اما اذا انا وضعت اموالاً بین اناس جماعة یحرقون الفلوس، یشربون الخمور بالفلوس، کذلک الوحی. انما ینزل الوحی للهدی، للهدایة، هدایة لنفس هذا انسان الذی ینزل علیه الوحی و الانسان الآخرین و اما اذا نزل علی ابی جهل و تجاهل اکثر، ابی لهب و تهب اکثر، علی المکذبین و کذبوا اکثر و هذا مهانة و اهانة بوحی الله سبحانه و تعالی اولاً، ثانیاً القلب یحتاج الی وعی صالح یعی الوحی، لکل قلب ظرفیة، لکل قلب قابلیة و فاعلیة، فلابد أن یناسب وحی الله سبحانه و تعالی قابلیة القلب و فاعلیة القلب و لیست القابلیات مثل البعض و لیست الفاعلیات مثل البعض، بل یعطی کل حسب ما یقدر، کیف یعطی؟ هنا ماء فرات غزیر کثیر صالح طیّب، کل واحد قدر حاجته یأخذ من هذا الماء «أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رابِياً»[۱۳] کذلک وحی الله تعالی مطر العلم و مطر الرحمة النازل من سماء الوحی فی منبع صالح، منبع طالح، منبع نیّر، منبع یَقبل و یُقبل و منبع یدعوا الی هذا الحق و کل واحد، ثم یعرض هذا الوحی علی کل المکلفین بمراحل مختلفة، یعرض علی کل المکلفین هذا الوحی «فَريقاً هَدى‏ وَ فَريقاً حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلالَةُ»[۱۴] فریق یؤمنون علی درجات و فریق یکفرون علی درکاته و فریق کذا و فریق کذا و هذه المرحلة الاولی انما الوحی ینزل علی قلب اللائق و لذلک النبیون درجات، الوحی النازل علی آدم لیس مثل الوحی النازل علی نوح، لا، وحی النازل علی آدم انذل درجات الوحی لأن آدم انذل الرسل، ادون الرسل بصورة طلیقة، ثم الوحی النازل علی محمد الرسول (ص) لیس مثل الوحی النازل علی آدم و من فوقه من نوح و ابراهیم و موسی و عیسی، لا، لأن قلب محمد هو القلب کله، هو النور کله و لذلک لما یتحدث ربنا سبحانه و تعالی فی سورة النور عن هدایته یقول «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»[۱۵] ثم «مَثَلُ نُورِهِ» مو مثله، اول یقول «اللَّهُ نُورُ» یعنی هو نور، ذاته نور، علمه نور، قدرته هو، راجعوا بسورة النور بحث مفصل عمیق جداً. نبحث حولها بصورة مفصلة فی مواضعها. «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ» لا مِثل نوره، لا مثال نوره، هناک مِثلٌ و هناک مَثَل، لیس لله مِثلٌ و لله مَثَل «وَ لَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلى‏ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»[۱۶] مَثل نوره، مَثل هدایته، فی من تمثلت الهدایة الربانیة کاعلی التمثیل الرسول محمد (ص) و لذلک یقول: «مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فيها مِصْباحٌ الْمِصْباحُ في‏ زُجاجَةٍ الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ يَكادُ زَيْتُها يُضي‏ءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلى‏ نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‏ءٍ عَليمٌ * في‏ بُيُوتٍ»[۱۷] مثل فی بیوت، الله فی بیوت؟ «في‏ بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فيهَا اسْمُهُ» یسأل الخلیفة عمر رسول الله لما قرأ هذه الآیة فی المسجد قال: یا رسول الله لبیت علی و فاطمة منها؟ قال: نعم، من افاضلها. فی حوالی عشرین حدیث من اخوان السنة. لبیت علی و فاطمة منها؟ قال: نعم من افاضلها. انما ذکرت هذه الآیة المبارکة حتی تذکرتم، اذکرتم بها المعنی أنه لله تعالی درجات الوحی، درجات الربانیات، درجات الرسالات، درجات النور، اعلی درجات النور اجتمعت نور الهدایة فی الرسول محمد (ص) فمحمد هو الرسل کلهم و زیادة القرآن هو الکتب الربانیة کلها و زیادة اضافة الی اضافات و مزیدات».

«اللَّهُمَّ اشْرَحْ صُدُورَنَا بِنُورِ الْعِلْمِ و الْإِیمَانِ وَ مَعَارِفِ الْقُرْآنِ الْعَظِیمِ وَ وَفِّقْنَا لِمَا تُحِبُّهُ وَ تَرْضَاهُ وَ جَنِّبْنَا عَمَّا لَا تُحِبُّهُ وَ لَا تَرْضَاهُ».

«وَ السَّلَامُ عَلَیْکُمْ».


[۱]. نساء، آیه ۱۶۵.

[۲]. الكافی، ج ‏۱، ص ۱۶.

[۳]. ذاریات، آیات ۴۹ و ۵۰.

[۴]. ابراهیم، آیه ۱۱.

[۵]. یس، آیات ۱۴ و ۱۵.

[۶]. همان، آیه ۱۶.

[۷]. کهف، آیه ۱۱۰.

[۸]. حجر، آیه ۹.

[۹]. بقره، آیه ۱۵۹.

[۱۰]. همان.

[۱۱]. یونس، آیه ۹۹.

[۱۲]. رعد، آیه ۳۱.

[۱۳]. همان، آیه ۱۷.

[۱۴]. اعراف، آیه ۳۰.

[۱۵]. نور، آیه ۳۵.

[۱۶]. روم، آیه ۲۷.

[۱۷]. نور، آیات ۳۵ و ۳۶.