مسئله ۴۹۰

مسئله ۴۹۰

حج يكى از اساسى‌‌ترين پايه‌‌هاى پنج‌‌گانه فرعى احكام اسلام است، و روى اين اصل خداى متعال سوره‌‌اى از قرآن را بنام سوره‌‌ى حج نازل فرموده و ده بار نيز به‌‌مناسبت‌‌هاى گوناگون در قرآن کريماز آن ياد شده كه نه بارش «حَجّْ» و دهمين بارش «حِجَ» كه آن به‌‌معنى قصد زيارت، و اين به‌‌معنى زيارت مقصود است.
قرآن كعبه‌‌ى مكرمه را كه بنياد اصلى حج است در شانزده جا ياد كرده، كه در سه جا به‌‌عنوان خانه‌‌ى خدا با لفظ «بيت‌‌اللّه‌‌» و سه جا هم خانه‌‌ى مردم و ده جاى ديگر «البيت»: خانه، كه هم خانه‌‌ى خداست و هم خانه‌‌ى مردم. خانه‌‌ى خداست كه رمز زيارت خداست، و خانه‌‌ى مردم است كه اينان زائران خدا بر گرد اين خانه‌‌اند، خانه‌‌ى خداست به‌‌مصلحت مردم، و خانه مردم است براى عبادت خدا.
«حج» خانه‌‌ى خدا گرچه يك فريضه است، ولى تمامى فرايض الهى را اعم از فردى، اجتماعى، اخلاقى، عبادى، سياسى و غيره، همه و همه را زير پوشش مناسك خود گرد آورده و به‌‌حق مى‌‌توان گفت «حج» همه‌‌ى اسلام است، از اصول سه‌‌گانه و پنج‌‌گانه‌‌اش و فروع ده‌‌گانه و همه‌‌گونه‌‌اش، كه در حقيقت حاجى اگر بفهمد و بداند چه مى‌‌كند تمامى اسلام راستين پر حركت و پر بركت را در آينه‌‌ى تمام نماى اسلام حج مى‌‌نگرد.
و چنان‌‌كه در كتاب: اسرار مناسك و ادله حج، بطور مفصل يادآور شده‌‌ايم ما از مناسك حج كليه‌‌ى درس‌‌هاى سازنده و برازنده‌‌ى اسلامى را مى‌‌آموزيم كه احرامش مدرسه‌‌اى است داراى بيشتر از سى كلاس، چهار كلاسش داراى جنبه‌‌هاى ايجابى و سازندگى، و بقيه‌‌اش جنبه‌‌هاى سلبى و پاك‌‌سازى است، و سپس طواف، سعى، تقصير و ساير مناسك عمره و حجش كه همه و همه درس‌‌هايى معرفتى، عملى و بسيار سازنده، برازنده و فروزنده است.
اصولاً در حج و عمره تنها نيت است و عمل يا توقف، كه اين‌‌جا جاى لفظ نيست مگر در لبيك گفتن و نماز طوافش و ديگر هيچ، و تو كه هميشه لفظ گفته‌‌اى و عملى چندان در كارت نبوده، اكنون در اين ميدان تمرين همه‌‌ى اسلام بايستى با نيت و عمل خالص خودسازى كنى، عملى كه تمامش رمز و اشاره است به‌‌اين‌‌كه مسلمان چگونه شايسته و بايسته است زندگى كند، و سازندگى داشته باشد.
و بالاخره حج هم‌‌چون ساير عبادات برمبناى دو فقه اكبر و اصغر است كه فقه اكبرش فقه معرفتى و فقه اصغرش چهره‌‌ى ظاهرى عمل حج است، و بسى شايسته است كه براى آشنايى كامل به‌‌هر دو فقه حج و نيز ادله‌‌اش به‌‌رساله «اسرار، مناسك، ادله‌‌ى حج» مراجعه شود.