مسئله ۵۶۲

مسئله ۵۶۲

اگر قنات، چشمه، چاه و يا هرگونه آب‌‌راه ديگرى احداث كند، و يا راهى از رودخانه و يا از دريايى بسازد تنها به‌‌اندازه‌‌ى مصرفش نسبت به‌‌اين آب‌‌ها اولويت دارد، و آبهاى زياده از مصرفش در اختصاص او نيست، كه اگر نيازمندى از او درخواست بهره‌‌بردارى از آب‌‌هاى زيادى كرد حق ندارد آب را به‌‌او بفروشد، زيرا اين آب نتيجه‌‌ى سعى او نيست و مال همگانى است، و تنها حق دارد مالى را به‌‌عنوان حق الزحمه‌‌ى بيرون آوردن آب دريافت كند و بس.
و نيز اگر بيش از حدّ نيازش از دريا ـ چه در خود ماهى و چه در قيمت ماهى ـ صيد ماهى كرد، اين زياده نيز ملك او نيست، و بايستى در برابر حق‌‌الزحمه‌‌اش، آن‌‌چه را كه افزون بر نيازش هست، در مقابل مزدى عادلانه در اختيار ديگران قرار دهد و نه اين‌‌كه آن‌‌ها را بفروشد كه مثلاً ماهى اگر كيلويى هزار تومان ارزش دارد فقط حق دارد حدود مثلاً يك‌‌صد تومان يا قدرى بيشتر و يا كمتر، آن‌‌هم به‌‌عنوان مزد ماهى‌‌گيرى دريافت نمايد.