وقف

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و علی آله الطاهرین
اللهم صلی علی محمد و آل محمد

در باب وقف در تبصره ی علامه ی برگوار رضوان الله علیه هست که ﴿و شروطهُ القبول﴾ یکی از شروطش این است که شما که وقف میکنید وَقَفتُ با لفظ یا با کتابت یا هرچه ﴿و شروطهُ القبول﴾ ما عرض میکنیم ﴿اِن کان طرف بَشرَ ُوقِف له﴾ اگر طرف شخصیست که بر او وقف کردیم خب باید قبول کنه اگر قبول نکرد چه؟ اینطور نیستش که این فقط ایجاب باشد بدون قبول، نخیر ایجاب دارد و قبول هم داره و الا اگر موقوف له شخص واحد نیست یا شخص نیست، اخه موقوف له چهار جوره دیگه، یا موقوف له زِید شخص واحد، خب قبول، موقوف له گروهی هستن و مخصوصا گروهی که به حساب تناصل بعدی ها هم ضمنا، که قبول، سوم اینکه موقوف له جهت است، گروهی، موقوف له این امام زاده یا امام هست که تشریف ندارن در جهت اینکه به زُوارشون، به حرم شون، به سهم شون، به چه برسه این طرف بشری که نه شخصا و نه جمعا نداره، چهارم طرف الاهیست، من برای خدا وقف میکنم این جا رو، اون مال رو، اون چه را، طرف مستقیما خداست، خدا قبول کن، اگر، باید که نیست، اگر زمینه قبول است که خدا قبول کرده است بدون اینکه من منتظر قبول بشم و اگر هم قابل قبول نیست که این وحی باطله، این وقف باطله، بنابراین نمیشود که شما بفرمائید که شرط است بعد الایجاب القبول، نخیر، اگر هم ولایت معین میکنید ولایت رو خیلی قبول نداریم، حالا ﴿و تقرب الی الله﴾ و چرا؟ وقف عبادته، و عبادت چه عبادته واجبه باشد چه مستحبی باشد محورش تقرب الی الله است و لذا در روایات از وقف تعبیر به صدقه شده، در قران هم لفظ وقف ما نداریم اصلا، در قران صَدقهَ ﴿انما صدقات﴾ ایاتی مبارکاتی که راجع به صدقه داریم یا وجوبا یا استحبابا این شامل صدقه ی وقف و سایر صدقات و حتی صَدُقات که موقور {03:12}باشد میشه و صدقه اصلا در متنش خوابیده است که باید لله باشه. خب پس تقرب الی الله این شرطه ﴿و القباض﴾ این رو حرف داریم ما، چنانکه در بیع و در اجاره و در مضاربه و در مضارعه و در مساقات اقباض شرط نیست بلکه صرف عقل کافیست که معامله انجام شده باشد و شخصی که معامله را انجام داده است باید در اسرع وقت بدون عذر اون متاع رو تحویل بدهد پس اقباض این از لوازم تحقق وقف است و نه انکه از چیزهایی باشد که وقف را تحقق میدهد ایشون میفرماید که ﴿و شروطهم و القباض﴾ اگر شما این خانه را وقف زید کردید و هنوز اقباض به زید نداده اید وقف لنگه، وقف نیست میتونید برگردید، ما قبول نداریم، چرا؟ برای اینکه عفوالقعود این وقف رو نمیگیره، فرض کن در اونجائی که قبول هم شما شرط دانستید و ولی قبول کرد، یا در اونجائی که طرف داره، بنده این کتاب را وقف کردم برای جنابعالی، جنابعالی هم قبول فرمودید هنوز اقباض ندادم، اقایون میگن وقف نشده، با اینکه ایجاب قبول شده، اقایون میگن وقف نشده، چرا وقف نشده؟ مگر از عقود نیست؟ اونوقف عفو هم الزام میکند که شما پایبند این عقد باشید، ما بالاتر هم عرض میکنیم، بالاتر، بنده به شما قول دادم قولی که هیچ مانع شرعی ندارد، قول دادم، تعهد کردم، قسم خوردم، چه؟ هر چه، ملزم شرعی یا احد یا قسم یا نذر که من فردا این کتاب را به شما بفروشم، خب از حالا تا فردا کتاب مال شماست؟ نه، چون فردا بناست بفروشم، فردا سر وقتی که بر حسب الزام شرعی بناست به شما بفروشم هنوز نفروخته ام ایا شما مالکید؟ نه، هنوز قبض نداده ام شما مالکید؟ نه، چون نفروختم هنوز اما ایا فردا واجب است بفروشم یا نه؟ بله، واجب است بفروشم چه قبض داده ام چه قبض نداده ام قبل از اینکه به این تعهد عمل کنم مال طرف نیست اما واجب است من این کار رو بکنم، این مرتبه بالاتره، شما مرتبه پائین تر رو منکری، میگید که این ادم نه صحبته الزامیست که بعدا انجام بده نخیر، حالا بنده اینو وقف کردم تمام شرایط شرعیه هم موجوده شما هم که طرف وقفید قبول کردید، قبض ندادم، قبض باطله! این چه حرفیه!؟ این حرف رو ما قبول نداریم.